─░GBAM Altyap─▒ Projesi Ba┼čar─▒yla Tamamland─▒

-A +A

Kalk─▒nma Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan desteklenen ─░leri Genom ve Biyoenformatik Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi (─░GBAM) altyap─▒ projesi ba┼čar─▒ ile tamamland─▒. T├ťB─░TAK B─░LGEM ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde ├╝lkemizde ilk defa bir canl─▒n─▒n genom dizisini ├ž─▒kartacak laboratuvar ve verileri analiz edecek hesaplama altyap─▒s─▒ kuruldu. ├ť├ž y─▒ll─▒k s├╝re i├žerisinde T├ťB─░TAK'taki ara┼čt─▒rmac─▒lar ve T├╝rkiye'nin ├Ânde gelen ├╝niversitelerinin i┼čbirli─čiyle 1100 ekzom (genlerin protein kodlayan daha ├Ânemli b├Âlgeleri), 26 t├╝m genom dizilemesi ger├žekle┼čtirildi. B├Âylece genom dizileme ve verilerin analizi ilk defa tamamen ├╝lke i├žinde ger├žekle┼čtirildi. Genom dizileme ve veri analizinde yurt d─▒┼č─▒na ba─č─▒ml─▒l─▒ktan kurtularak genetik materyalin yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒lmas─▒ ├Ânlenmi┼č oldu. Ayn─▒ zamanda, ├╝lkemizin genetik ├že┼čitlili─čine dair ├Ânemli bir veri taban─▒ olu┼čturuldu.

Bu altyap─▒n─▒n kurulmas─▒ ile birlikte ├╝lkemiz ├Âzellikle nadir hastal─▒klar ara┼čt─▒rmalar─▒ ve hastal─▒─ča yol a├žan yeni genlerin ke┼čfi noktas─▒nda ├Ânemli bir avantaj yakalam─▒┼č durumda. ┬á├ľzellikle akraba evlilikleri dolay─▒s─▒ ile yayg─▒n olan genetik hastal─▒klar─▒n te┼čhisinde daha ├Ânceden t├╝m ├Ârnekler yurt d─▒┼č─▒na g├Ânderilerek uzun s├╝relerde analiz edilebiliyordu. ─░GBAM altyap─▒s─▒ ile bu s├╝re├ž b├╝y├╝k oranda h─▒zland─▒. ┼×u ana kadar 6 adet yeni gen hastal─▒k ili┼čkisi ├╝niversitelerimizle yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda ortaya ├ž─▒kar─▒larak ├Ânemli dergilerde yay─▒nland─▒. Ayr─▒ca, ├žok say─▒da hastaya genom dizilemesi sonras─▒ tan─▒ kondu.

Yeni nesil genom teknolojilerinde veri analizi ├žok ├Ânemli bir yer tutuyor. Olu┼čturulan terabaytlarca verinin i├žerisinden i┼če yarar bilgiyi ├ž─▒karmak i├žin yeni bilgisayar donan─▒m ve yaz─▒l─▒mlar─▒ kullanarak verileri anlamland─▒rmak gerekiyor. Biyoenformatik ad─▒ verilen bu alanda T├ťB─░TAK B─░LGEM ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒ analiz yaz─▒l─▒mlar─▒ geli┼čtirerek d├╝nya ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n─▒n hizmetine sunuyorlar.

T├ťB─░TAK B─░LGEM UEKAE ─░leri Genom ve Biyoenformatik Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi (─░GBAM), genetik hastal─▒klar─▒n analizi konusunda edindi─či bilgi ve tecr├╝beyi d├╝zenledi─či e─čitimler ve ortak ├žal─▒┼čmalarla ├╝lke geneline yay─▒yor. B├Âylece ├Âzellikle kanser, kalp hastal─▒klar─▒ ve n├Ârolojik hastal─▒klar gibi daha yayg─▒n ve karma┼č─▒k hastal─▒klar─▒n genetik etkenlerinin ara┼čt─▒r─▒lmas─▒ ve gelece─čin d├╝nyas─▒nda ├žok ├Ânemli bir yeri olacak ki┼čiselle┼čtirilmi┼č te┼čhis ve tedavi uygulamalar─▒ i├žin ├žok ├Ânemli bir altyap─▒ olu┼čturuyor. Bu altyap─▒ ayn─▒ zamanda bilinmeyen bir biyolojik tehdidin kayna─č─▒n─▒n anla┼č─▒labilmesi a├ž─▒s─▒ndan da ├╝lkemiz i├žin son derece ├Ânemli bir rol oynuyor.

01.06.2016